در سال ۱۹۹۶، تیم برتون یکی از شلوغترین و سرگرمکنندهترین آثار خود را به نام ‘مریخنوردان’ به نمایش گذاشت. این فیلم با هدف ایجاد یک کمدی علمی تخیلی پرزرق و برق، به تهاجم فضایی مریخیها به آمریکا پرداخته و در عین حال به نقد فرهنگ معاصر میپردازد. برتون که معمولاً با آثار گوتیک و مرموزش شناخته میشود، در این فیلم به شیطنت و طنز پرداخته و با ایجاد یک داستان فضایی، به نمادها و کلیشههای فیلمهای دهه ۵۰ ادای احترام میکند.
ادای احترام به فیلمهای بیمحتوا
‘مریخنوردان’ از همان صحنههای ابتدایی به کلیشهها و نمادهای وحشتهای فضایی دهه ۵۰ اشاره میکند و با الهام از سری کارتهای تجاری ۱۹۶۲، طراحیهای خاص خود را به تصویر میکشد. این فیلم پر از سفینههای پرنده، مردان سبز کوچک و تفنگهای پرتابکننده اشعه است که انسانها را به مایع سبز تبدیل میکند. موسیقی متن فیلم نیز که توسط دنی Elfman ساخته شده است، با صدای ترمین و انزجارآور خود، حس و حال کلاسیک فیلمهای علمی تخیلی را به خوبی منتقل میکند.
نقدی بر جامعه آمریکایی
برتون با رویکردی کنایهآمیز به جامعه آمریکایی، تصویری از کشوری به نمایش میگذارد که برای یک تهاجم فضایی کاملاً آماده نیست. شخصیت رئیسجمهور، جیمز دیل (با بازی جک نیکلسون)، به عنوان یک رهبر ناتوان و بیکفایت معرفی میشود که نتوانسته است بهخوبی با تهدید فضایی روبرو شود. همچنین، شخصیتهای دیگر با کمدی و دراماتیک بودن خود، به تصویر کشیده میشوند و به نوعی نقدی به فرهنگ معاصر و سیاستهای آن زمان ارائه میدهند.
تکنولوژی نوین و تأثیر آن بر فیلم
در حالی که برتون در ابتدا میخواست برای مریخیها از انیمیشن استاپ موشن استفاده کند، اما به لطف تکنولوژیهای پیشرفته و جلوههای ویژه شرکت Industrial Light and Magic، این فیلم به یکی از بهترین نمونههای هالیوود در زمینه جلوههای بصری تبدیل شد. طراحی و حرکتهای مریخیها به شکلی بسیار زنده و جذاب به تصویر کشیده شدهاند و احساس شوخطبعی برتون را به خوبی منتقل میکنند.
بازیگران برجسته و ترکیب فوقالعاده
علاوه بر بازی درخشان جک نیکلسون، ‘مریخنوردان’ دارای یکی از بهترین گروه بازیگری است که تا به حال برتون جمعآوری کرده است. از گلن کلاوس در نقش بانوی اول گرفته تا ناتالی پورتمن جوان به عنوان دختر آنها، و همچنین دیگر بازیگران برجستهای مانند پیرس برازنان و سارا جسیکا پارکر، این فیلم با ترکیب فوقالعادهای از استعدادهای بزرگ سینما همراه است.